+31402380510 Na de coronapandemie leek thuiswerken definitief ingeburgerd. Veel werknemers ontdekten de voordelen van minder reistijd, meer flexibiliteit en een betere balans tussen werk en privé. Toch is de trend aan het kantelen. Steeds meer werkgevers verlangen dat medewerkers weer vaker op kantoor verschijnen. Grote bedrijven scherpen hun thuiswerkbeleid aan en ook rechters lijken werkgevers daarin steeds meer ruimte te geven.
Terug naar kantoor
Waar tijdens de pandemie thuiswerken de norm was, kiezen veel organisaties inmiddels voor een hybride model. Werknemers mogen nog wel een deel van de week thuiswerken, maar worden geacht enkele dagen per week op kantoor aanwezig te zijn. Werkgevers wijzen daarbij op voordelen zoals betere samenwerking, kennisdeling, innovatie en het versterken van de bedrijfscultuur.
Internationaal is deze ontwikkeling al langer zichtbaar. Ook in Nederland groeit het aantal organisaties dat werknemers actief stimuleert of zelfs verplicht om weer vaker naar kantoor te komen.
Geen wettelijk recht op thuiswerken
Veel werknemers denken dat zij sinds de coronaperiode een recht hebben opgebouwd om thuis te werken. Dat is echter niet het geval. In Nederland bestaat geen wettelijk recht op thuiswerken. De voorgestelde Wet werken waar je wilt, die werknemers een sterker recht had moeten geven om vanuit huis te werken, werd in 2023 door de Eerste Kamer verworpen.
Werknemers kunnen op grond van de Wet flexibel werken wel een verzoek indienen om thuis te werken. De werkgever moet zo’n verzoek serieus behandelen, maar kan het afwijzen wanneer daarvoor een goede reden bestaat. Uiteindelijk behoudt de werkgever veel ruimte om het werk organisatorisch in te richten.
Booking.com als belangrijke graadmeter
Een recente uitspraak van de Rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2026:10590) in de zaak tussen Booking.com en de ondernemingsraad laat zien welke kant de rechtspraak op beweegt. Booking.com wilde dat medewerkers minimaal 40 procent van hun werktijd op kantoor aanwezig zijn. De ondernemingsraad verzette zich daartegen, onder meer vanwege de gevolgen voor reistijd, werk-privébalans en kosten voor werknemers.
De rechter stelde Booking.com echter in het gelijk. Volgens de rechtbank mocht de werkgever concluderen dat fysieke aanwezigheid op kantoor bijdraagt aan samenwerking, onderlinge verbinding, opleiding en ontwikkeling van medewerkers. Daarnaast woog mee dat het eerdere vrijwillige beleid onvoldoende resultaat opleverde. Slechts een beperkt deel van de werknemers kwam daadwerkelijk de aanbevolen twee dagen per week naar kantoor.
De rechtbank benadrukte bovendien dat werkgevers beleidsvrijheid hebben bij de inrichting van hun organisatie en dat werknemers redelijke instructies van hun werkgever moeten opvolgen. De verplichting om gemiddeld twee dagen per week op kantoor te werken werd daarom als redelijk beschouwd. Daarbij speelde ook mee dat Booking.com een overgangsregeling had getroffen en uitzonderingen mogelijk maakte voor medewerkers die door het beleid in de problemen zouden komen.
Signaal naar andere werkgevers
De uitspraak betekent niet dat iedere werkgever werknemers zomaar kan verplichten om een vast aantal dagen op kantoor aanwezig te zijn. Elke situatie moet afzonderlijk worden beoordeeld. Toch geeft de zaak een belangrijk signaal af. Rechters erkennen dat werkgevers een legitiem belang kunnen hebben bij fysieke aanwezigheid op kantoor, zeker wanneer zij dat belang goed onderbouwen.
Voor werkgevers biedt de uitspraak steun om thuiswerkregelingen aan te scherpen. Voor werknemers maakt zij duidelijk dat thuiswerken geen vanzelfsprekend recht is, ook niet wanneer zij jarenlang grotendeels vanuit huis hebben gewerkt. Van een verworden recht is niet zonder meer sprake (ECLI:NL:RBAMS:2026:6467).
Nieuwe balans
Het volledig terugdraaien van thuiswerken ligt niet voor de hand. Veel organisaties zien nog steeds voordelen in hybride werken, terwijl werknemers flexibiliteit blijven waarderen. De verwachting is daarom dat de toekomst niet volledig op kantoor, maar ook niet volledig thuis zal liggen.
Wel lijkt de periode voorbij waarin werknemers vanzelfsprekend konden bepalen waar zij hun werk verrichten. Werkgevers nemen steeds nadrukkelijker het initiatief om medewerkers terug naar kantoor te halen, en de rechtspraak biedt daarvoor in toenemende mate ruimte. De uitspraak in de Booking.com-zaak onderstreept dat thuiswerken in Nederland vooral een kwestie blijft van afspraken tussen werkgever en werknemer, en niet van een wettelijk afdwingbaar recht.
Indien je vragen hebt als werkgever of als werknemer over thuiswerken neem dan gerust contact op met Hermanides Advocaten. Wij helpen je graag verder.
